Thanh niên góp phần phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam

Công nghiệp văn hóa là gì?

Ở Việt Nam, "công nghiệp văn hóa" đang được nhắc đến ngày càng phổ biến. Và cũng có khá nhiều khái niệm về thuật ngữ này. Tuy nhiên, tiếp cận một cách phổ biến có thể hiểu “Công nghiệp văn hóa là các hoạt động sáng tạo, sản xuất, phân phối và kinh doanh sản phẩm/dịch vụ mang giá trị văn hóa, nghệ thuật hoặc giải trí, có khả năng tạo ra giá trị kinh tế". Theo đó, vai trò của công nghiệp văn hóa là tạo việc làm, tạo ra giá trị kinh tế đóng góp vào GDP, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tăng “sức mạnh mềm” quốc gia và góp phần bảo tồn, lan tỏa văn hóa dân tộc.

Đặc điểm quan trọng của công nghiệp văn hóa là dựa vào sức sáng tạo và tài năng của con người, có yếu tố bản quyền/sở hữu trí tuệ, vừa mang giá trị tinh thần vừa mang giá trị kinh tế, có thể quảng bá hình ảnh quốc gia và bản sắc dân tộc. Có thể nói, “công nghiệp văn hóa” là một phần của “công nghiệp sáng tạo”.

Định vị công nghiệp văn hóa ở Việt Nam

Trong thời kỳ hội nhập quốc tế và chuyển đổi số mạnh mẽ, công nghiệp văn hóa đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế và quảng bá hình ảnh quốc gia. Cùng với sự phát triển của điện ảnh, âm nhạc, du lịch văn hóa, thiết kế, game, nội dung số đã trở thành động lực cho phát triển công nghiệp văn hóa nước ta trong những năm gần đây.

Theo chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam đặt mục tiêu đưa công nghiệp văn hóa trở thành ngành kinh tế quan trọng, đóng góp lớn cho GDP (7% vào năm 2030 và nâng lên 9% vào năm 2045), đồng thời nâng cao vị thế văn hóa dân tộc trên trường quốc tế. Trong tiến trình đó, thanh niên chính là lực lượng xung kích, sáng tạo và tiên phong nhất, đóng vai trò quan trọng trong việc sáng tạo và lan tỏa các giá trị văn hóa Việt Nam.

Vai trò của thanh niên trong phát triển công nghiệp văn hóa

Tiếp cận nhanh với các nền tảng công nghệ số

Với khả năng tiếp cận nhanh với công nghệ số, mạng xã hội và xu hướng toàn cầu, giới trẻ đã tạo ra nhiều sản phẩm văn hóa mới trong các lĩnh vực như âm nhạc, điện ảnh, thiết kế, thời trang, truyền thông số, game và du lịch văn hóa. Thanh niên không chỉ tiếp thu văn hóa hiện đại, mà còn kết hợp các giá trị truyền thống với hơi thở đương đại để làm mới bản sắc dân tộc. Đó là cách để văn hóa Việt Nam trở nên gần gũi và hấp dẫn hơn với thế hệ trẻ cũng như bạn bè quốc tế.

Là lực lượng tiên phong trong chuyển đổi số văn hóa

Thông qua các nền tảng như TikTok, YouTube, Facebook… hay các ứng dụng công nghệ mới, nhiều bạn trẻ đã góp phần quảng bá ẩm thực, du lịch, nghệ thuật truyền thống và hình ảnh đất nước Việt Nam ra thế giới. Tinh thần khởi nghiệp sáng tạo của thanh niên cũng giúp hình thành nhiều mô hình kinh doanh mới dựa trên giá trị văn hóa, tạo thêm việc làm và nguồn thu cho nền kinh tế.

Trong tương lai, vai trò của thanh niên sẽ càng trở nên quan trọng hơn khi công nghiệp văn hóa gắn chặt với kinh tế số và trí tuệ sáng tạo. Đây sẽ là lực lượng nòng cốt trong các lĩnh vực như công nghệ giải trí, nội dung số, trí tuệ nhân tạo, điện ảnh, truyền thông và thiết kế sáng tạo. Đồng thời, giới trẻ cũng sẽ góp phần bảo tồn di sản văn hóa bằng công nghệ hiện đại như số hóa di tích, bảo tàng ảo, thực tế ảo (VR/AR), giúp văn hóa truyền thống được lưu giữ và tiếp cận rộng rãi hơn.

Không chỉ đóng góp ở lĩnh vực nghệ thuật, thanh niên trong các cơ quan, doanh nghiệp cũng có vai trò quan trọng trong xây dựng văn hóa tổ chức và lan tỏa các giá trị tích cực trong xã hội. Thực tế cho thấy, nhiều tổ chức Đoàn trong các tập đoàn, doanh nghiệp và ngành ngân hàng đã phát huy tốt tinh thần xung kích, sáng tạo của tuổi trẻ trong xây dựng văn hóa doanh nghiệp và chuyển đổi số.

Liên hệ thực tiễn tại BIDV

Thanh niên BIDV tích cực đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ số

Là lực lượng chiếm gần 40% tổng số cán bộ, người lao động của ngân hàng, đoàn viên thanh niên BIDV không chỉ giỏi chuyên môn nghiệp vụ mà còn tích cực tham gia các hoạt động sáng tạo, chuyển đổi số, xây dựng văn hóa doanh nghiệp hiện đại, chuyên nghiệp và nhân văn. Nhiều đoàn viên đã chủ động đề xuất sáng kiến cải tiến quy trình nghiệp vụ, ứng dụng công nghệ trong hoạt động. Qua đó đã góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và hình ảnh, vị thế của ngành tài chính – ngân hàng Việt Nam.

Các hoạt động hướng đến cộng đồng

Ngoài công tác chuyên môn, Đoàn Thanh niên BIDV còn chủ động, tích cực trong tổ chức các hoạt động tình nguyện, an sinh xã hội, xây dựng môi trường làm việc văn minh, đoàn kết và sáng tạo. Những phong trào này không chỉ góp phần xây dựng, thực hành văn hóa doanh nghiệp mà còn thể hiện trách nhiệm xã hội của tuổi trẻ ngành ngân hàng đối với cộng đồng xã hội.

Các giải pháp đề ra

Để phát huy hơn nữa vai trò của thanh niên nói chung và thanh niên ngành ngân hàng nói riêng trong phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam, cần thực hiện một số giải pháp như sau:

Một là, nâng cao nhận thức và giáo dục về công nghiệp văn hóa cho thanh niên

Bằng cách đưa các nội dung về công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo, bản quyền số, truyền thông đa phương tiện vào chương trình giáo dục. Bên cạnh đó, cần tăng cường các hoạt động trải nghiệm, các cuộc thi sáng tạo nội dung số về văn hóa Việt Nam… để thu hút thanh niên hưởng ứng, tích cực tham gia.

Hai là, chính sách hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp sáng tạo

Cần tiếp tục xây dựng và hoàn thiện cơ chế chính sách đối với các lĩnh vực có tiềm năng như: phim ảnh, âm nhạc, thiết kế, game, thời trang, du lịch văn hóa… để thanh niên tham gia phát triển.

Ba là, đẩy mạnh chuyển đổi số trong công nghiệp văn hóa

Thông qua việc hỗ trợ về kỹ năng số cho thanh niên, khuyến khích thanh niên khai thác các nền tảng như: mạng xã hội, podcast, video ngắn, thực tế ảo… để quảng bá về văn hóa Việt Nam. Trên thực tế hiện nay, sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và nền tảng số đã và đang mở ra nhiều ngành nghề mới trong công nghiệp văn hóa ở nước ta.

Bốn là, xây dựng môi trường sáng tạo và không gian văn hóa

Môi trường sáng tạo có thể được tạo ra với nhiều hình thức cụ thể như: phát triển các trung tâm sáng tạo, không gian biểu diễn cộng đồng cho người trẻ; khuyến khích thanh niên tham gia tổ chức các lễ hội, triển lãm, sản xuất chương trình nghệ thuật; cùng với đó là hỗ trợ cho hoạt động của các câu lạc bộ nghệ thuật, nhóm sáng tạo trẻ tại các trường học, các địa phương… Bởi chỉ khi tạo được môi trường cởi mở mới giúp thanh niên mạnh dạn thử nghiệm ý tưởng mới và hình thành các sản phẩm văn hóa có giá trị.

Năm là, tăng cường hợp tác quốc tế và hội nhập văn hóa

Thông qua việc cử thanh niên tham gia các festival quốc tế, các diễn đàn sáng tạo, chương trình giao lưu học hỏi, tìm hiểu thực tế tại các quốc gia có nền công nghiệp văn hóa phát triển tiên tiến; hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực trẻ đạt tiêu chuẩn quốc tế.

Sáu là, phát huy vai trò của tổ chức đoàn thanh niên

Vai trò của tổ chức Đoàn sẽ được phát huy mạnh mẽ thông qua các phong trào thi đua “sáng tạo trẻ” trong lĩnh vực văn hóa; kết nối thanh niên với các doanh nghiệp, nghệ sỹ, chuyên gia về văn hóa. Bên cạnh đó là tuyên dương, lan tỏa các tấm gương tiêu biểu của đoàn viên thanh niên trong sáng tạo văn hóa và khởi nghiệp.

Với trí tuệ, sức trẻ, tinh thần sáng tạo và khả năng thích ứng nhanh với thời đại số, thanh niên được trao sứ mệnh sẽ tiếp tục xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, góp phần đưa hình ảnh đất nước và con người Việt Nam vươn xa trên trường quốc tế.

Trần Thị Thúy Hằng