Liệu tân Chủ tịch Fed có sử dụng thước đo lạm phát khác để giảm lãi suất?

Lạm phát đang tăng hay giảm?

Fed Dallas vừa cho biết hôm thứ Tư (27/5), theo thước đo trung bình điều chỉnh (trimmed mean) của cơ quan này, lạm phát hàng năm là 2,3% trong tháng 4, giảm từ mức 2,4% trong tháng 3.

Trong khi đây là thước đo lạm phát ưa thích của tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh và số liệu trên đang củng cố niềm tin của ông rằng lạm phát đang được cải thiện. Còn nhớ, phát biểu tại phiên điều trần xác nhận chức vụ hồi tháng trước, Kevin Warsh đã nói với các nhà lập pháp rằng, ông thích dựa vào “mức trung bình đã được điều chỉnh”, và ông cũng đã nói với Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Catherine Cortez Masto là ông tin rằng lạm phát “đã được cải thiện phần nào trong năm qua”.

Trong một bài đăng trên X hôm thứ Năm (28/5), Jason Furman - Nhà kinh tế học của Harvard cũng lưu ý rằng chỉ số lạm phát trung bình điều chỉnh không phải là thước đo lạm phát duy nhất bị giảm nhẹ gần đây. Chỉ số lạm phát PCE trung bình riêng biệt của Fed Cleveland cũng đã giảm trong những tháng gần đây, mặc dù ở mức 2,8%, cao hơn một chút so với chỉ số trung bình điều chỉnh của Fed Dallas.

Trong khi đó, các thước đo lạm phát khác, đặc biệt là thước đó hiện đang được Fed ưa thích là chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE), lại cho thấy lạm phát đang có xu hướng tăng tốc. Cụ thể dữ liệu vừa được Cục Phân tích Kinh tế thuộc Bộ Thương mại cho biết hôm thứ Năm (28/5) cho thấy, PCE tăng 3,8% trong tháng 4 so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 3,5% trong tháng 3 và là mức tăng cao nhất kể từ tháng 5 năm 2023.

Trong khi PCE cơ bản (loại trừ các thành phần thực phẩm và năng lượng dễ biến động) cũng tăng 3,3% trong tháng 4 so với cùng kỳ năm ngoái, cao hơn mức tăng 3,2% trong tháng 3 và là mức tăng hàng năm lớn nhất kể từ tháng 11 năm 2023.

Xung đột quan điểm?

Nhiều nhà kinh tế cũng cho rằng, thước đo lạm phát của Fed Dallas đang đánh giá thấp xu hướng lạm phát cơ bản hiện tại. “Bạn nên thận trọng khi quá lạc quan về mức độ của thước đo trung bình cắt giảm”, nhà kinh tế Tyler Atkinson của Fed Dallas giải thích trong một cuộc phỏng vấn hôm thứ Tư trước khi dữ liệu mới nhất được công bố.

Theo ông, trong thời điểm bình thường, chỉ số này hoạt động tốt trong việc lọc bỏ nhiễu khi loại bỏ những mặt hàng có giá tăng nhanh nhất và giá giảm nhanh nhất, chỉ để lại một tập hợp các thay đổi giá ở mức trung bình mang tính đại diện hơn, thường đóng vai trò là một chỉ báo tốt về hướng đi của lạm phát. Đơn cử trong tháng 4, nó loại bỏ các thành phần bao gồm giá xăng, vé máy bay và đồ trang sức tăng vọt, và giá gia cầm, đồ vải gia dụng và cắt tóc giảm…

Nhưng gần đây - do thuế quan do Tổng thống Donald Trump áp đặt trong năm qua đã đẩy giá của một lượng lớn hàng hóa lên cao – “sự lệch” thông thường đã bị đảo ngược. Điều đó có nghĩa là việc loại bỏ 31% mặt hàng hàng đầu và 24% mặt hàng cuối cùng trong chỉ số, như phương pháp của chỉ số yêu cầu, cuối cùng lại đẩy chỉ số xuống thấp hơn, đánh giá thấp áp lực giá cả thực sự, Atkinson giải thích.

Điều này đã từng xảy ra trước đây, đặc biệt là trong đợt lạm phát tăng vọt thời kỳ hậu đại dịch, khi chỉ số lạm phát trung bình điều chỉnh của Fed Dallas đưa ra tín hiệu sai lệch cho thấy lạm phát sẽ giảm so với thực tế.

Trong khi đó, hiện nhiều nhà hoạch định chính sách của Fed đang tỏ ra lo ngại trước áp lực lạm phát đang có xu hướng gia tăng và bày tỏ sẵn sàng xem xét việc tăng lãi suất nếu lạm phát tiếp tục tăng tốc.

"Nếu chúng ta không thấy giảm phát trong một đến hai quý tới, điều đó sẽ khiến tôi lo ngại”, Chủ tịch Fed St. Louis Alberto Musalem phát biểu tại một hội nghị kinh tế của NHTW Iceland và Đại học Northwestern ở Reykjavik hôm thứ Năm (28/5). “Hiện tại, quan điểm của tôi là rủi ro nghiêng về phía lạm phát nhiều hơn là về phía thị trường lao động”.

Bởi vậy theo các nhà phân tích, nếu tân Chủ tịch Fed kiên định với quan điểm lạm phát đang có xu hướng giảm để giảm lãi suất chắc chắn sẽ vấp phải sự phản đối quyết liệt của không ít nhà hoạch định chính sách.

Hà Vy