BIDV Stories

Cơ duyên

Ân Thư • 19/11/2026 15:16

Trong ký ức nhiều thế hệ cán bộ BIDV, Thủy điện Hòa Bình, Cầu Thăng Long, Dầu khí Việt - Xô vừa gợi niềm tự hào về một thời cấp phát vốn cho những công trình quốc kế dân sinh, vừa là biểu tượng của tình hữu nghị Việt - Xô. Có lẽ đó chính là cơ duyên để BIDV tiếp bước, kết nối dòng vốn giữa hai quốc gia vào một ngày thu cách đây hai mươi năm.

Đó là ngày 19 tháng 11 năm 2006, nguyên thủ Việt Nam và Liên bang Nga cùng khai trương Ngân hàng Liên doanh Việt - Nga, đứa con chung của BIDV và Ngân hàng Ngoại thương Nga (VTB). Nhưng không cuộc gặp gỡ nào thực sự bắt đầu vào ngày hai bàn tay nắm lấy nhau. Sợi chỉ nối hai ngân hàng đã được se từ rất lâu, trên những công trường lấm bùn đất, khi BIDV còn mang cái tên mộc mạc: Ngân hàng Kiến thiết.

Từ ánh sáng sông Đà đến nhịp cầu Thăng Long

Ngày 4 tháng 5 năm 1976, Bộ Tài chính ký Quyết định số 150/TC thành lập Ngân hàng Kiến thiết Sông Đà. Khi ấy, thủy điện Hòa Bình còn chưa khởi công, nhưng trong dãy lán trại lợp tạm bên bờ sông, ngọn đèn của người làm ngân hàng đã sáng, có mặt trước cả nhát cuốc đầu tiên. Những năm sau đó, đêm đêm ngọn đèn ấy thức cùng tiếng sóng sông Đà, cùng tiếng đàn balalaika vọng sang từ khu nhà chuyên gia Liên Xô.

2aoboraty5gyhpbmv8qrwynqnj9tzbdaqezzthvq.jpg
Thủy điện Hòa Bình

Cán bộ ngân hàng nơi đây sống cuộc đời công trường thời bao cấp, bữa cơm độn sắn đựng trong chiếc cặp lồng nhôm. Ông Tống Đức Phát, cán bộ Ngân hàng Kiến thiết Sông Đà, về sau vẫn giữ câu thơ tự viết: “Mười gian lán trại, một Ngân hàng”. Bảy chữ gói trọn một thời gian khó, nhưng tinh thần của họ gói trong mấy chữ giản dị: bám công trình. Không ngồi chờ hồ sơ gửi về, họ xuống tận công trường, theo sát từng hạng mục, giám sát chặt chẽ từng đồng vốn Nhà nước. Công trình cần vốn lúc nào, đồng vốn có mặt lúc ấy, không để một mẻ bê tông phải chờ, một ca máy phải dừng.

Cầu Thăng Long - Công trình BIDV cấp phát vốn
Cầu Thăng Long - Công trình BIDV cấp phát vốn xây dựng

Sông Đà không phải nơi duy nhất. Trước đó hai năm, ngày 3 tháng 4 năm 1974, Bộ trưởng Bộ Tài chính ký Quyết định số 103/TC-QĐ/TCCB lập Phòng chuyên quản Cầu Thăng Long, khi cây cầu còn nằm trên bản vẽ. Những cán bộ chuyên quản ấy theo sát công trình từ đầu, đặt nền móng cho BIDV Thăng Long ngày nay. Ngày 9 tháng 5 năm 1985, cây cầu thép hai tầng thông xe đúng vào Ngày Chiến thắng của nhân dân Liên Xô. Tiếp nối là Nhiệt điện Phả Lại, Xi măng Bỉm Sơn, Xi măng Hải Phòng… những nền móng của một nền công nghiệp còn non trẻ, dựng lên bằng vốn và chuyên gia Liên Xô.

Ở đâu có công trình trọng điểm gắn với tình hữu nghị Việt Nam - Liên Xô, ở đó có chi nhánh Ngân hàng Kiến thiết. Nhiều chi nhánh gắn liền với chính công trình mình phục vụ: Ngân hàng Kiến thiết Sông Đà với Thủy điện Hòa Bình, Chi nhánh Cầu Thăng Long, Chi nhánh Phả Lại, Chi nhánh Đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo với ngành dầu khí. Mỗi chi nhánh như một người bạn đường, đi cùng công trình từ ngày khởi công đến ngày khánh thành.

Những ngày ấy, giữa lán trại và công trường, không ai có thể nghĩ rằng mấy mươi năm sau, chính ngân hàng của những công trình này lại bắt tay với Ngân hàng Ngoại thương Nga để mở một ngân hàng liên doanh, nối trọn một vòng hợp tác hữu nghị giữa Việt Nam và Liên bang Nga.

Ngọn lửa đầu tiên trên thềm lục địa

Ở những công trình phía Bắc, quan hệ giữa hai nước vẫn mang dáng dấp của người giúp và người được giúp. Bước ngoặt đến từ vùng biển phía Nam.

Gian khoan dau VietSo Firefly Upscaler 2x scale
Giàn khoan dầu khí Việt Xô

Cuối những năm bảy mươi, dầu khí được tìm thấy ở thềm lục địa phía Nam, và một lần nữa, ngân hàng đến trước. Theo quyết định của Ủy ban nhân dân đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo và quyết định của Ngân hàng Kiến thiết Việt Nam, ngày 1 tháng 7 năm 1980, Chi hàng Kiến thiết Đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo chính thức hoạt động làm nhiệm vụ cấp phát vốn ngân sách và cho vay phục vụ thăm dò, khai thác dầu khí, là tiền thân của BIDV Bà Rịa - Vũng Tàu ngày nay.

Gần một năm sau, ngày 19 tháng 6 năm 1981, Xí nghiệp Liên doanh Dầu khí Việt - Xô (Vietsovpetro) ra đời. Lần đầu tiên hai nước cùng góp vốn, cùng điều hành: từ người giúp và người được giúp, hai bên thành những người cùng làm. Ngày 26 tháng 6 năm 1986, tấn dầu thô đầu tiên được khai thác từ mỏ Bạch Hổ.

Vũng Tàu khi ấy còn là vùng tiền cảng hoang vắng. Bà Nguyễn Thị Định, một trong những cán bộ đầu tiên của chi hàng, về sau vẫn nhớ lời dặn của các anh chị đi trước: “Nghề kế toán không khó, khó nhất là phải đúng”. Năm con người ấy giữ cho từng đồng vốn đến đúng nơi, đúng lúc, giữa vùng biển mà tiếng Nga đã bắt đầu hòa trong tiếng sóng, hai mươi lăm năm trước khi có một ngân hàng mang tên Việt - Nga.

Nhịp cầu của dòng vốn

Hai mươi lăm năm sau, cả hai bờ đều đổi thay. Liên bang Nga ra đời; Việt Nam đi qua những năm gian nan của Đổi mới; BIDV bước hẳn vào thương trường. Sợi dây liên hệ vẫn còn đó, lặng lẽ chờ đúng thời khắc.

Ngày 7 tháng 11 năm 2006, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) thông qua việc kết nạp Việt Nam. Mười hai ngày sau, ngày 19/11/2006, Ngân hàng Liên doanh Việt - Nga ra đời. Một bên là Ngân hàng Ngoại thương của nước Nga, tên gọi đã hàm nghĩa giao thương với thế giới; bên kia là ngân hàng từng mang tên “Kiến thiết”, nay là “Đầu tư và Phát triển”. Đúng lúc Việt Nam bước ra biển lớn, ngoại thương và kiến thiết tìm đến nhau. Sợi dây liên kết ấy đến từ lòng tin, thứ không ghi trong điều lệ nhưng đã tích lũy từ Thăng Long, từ sông Đà, từ mỏ Bạch Hổ và những năm tháng Việt - Nga bên nhau.

Ảnh thêm 11
Lễ khai trương Ngân hàng Liên doanh Việt - Nga, Hà nội 19/11/2006

Năm 1981, Vietsovpetro là liên doanh để hai nước cùng khai thác dầu khí. Năm 2006, Ngân hàng Liên doanh Việt - Nga là liên doanh để hai ngân hàng cùng khơi thông dòng vốn giữa hai nền kinh tế. Người đứng ở phía Việt Nam lần này chính là ngân hàng đã đồng hành cùng những công trình hữu nghị năm xưa.

Chữ Duyên

Hai bờ của Ngân hàng Liên doanh Việt - Nga được đắp bằng nửa thế kỷ hai dân tộc cùng nhau dựng xây: từ những công trình, đến những người anh em chung vai, đồng lòng cùng làm, rồi đến một định chế tài chính chung. Ba chặng ấy thực ra là một con đường liền mạch.

Người Việt gọi đó là duyên. Gọi là duyên không phải vì tình cờ, mà vì đã được chuẩn bị từ rất lâu, từ những ngọn đèn trong lán trại, những buổi chiều nghe tiếng Nga hòa trong tiếng sóng, để khi cuộc gặp gỡ đến, ai cũng thấy tự nhiên như thể vốn dĩ phải thế.

Ân Thư