Ấm áp tình người từ Kiến thiết, Xây dựng đến Đầu tư Phát triển

Câu chuyện thứ nhất – Nhớ bác Phạm Mai

Một ngày cuối đông 2010, bác Phạm Mai, nguyên Giám đốc (Tổng Giám đốc) Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam đã ra đi ở tuổi 90. Bác Phạm Mai về Ngân hàng Kiến thiết (NHKT) từ năm 1973 và là Tổng Giám đốc (1976-1981).

Những cán bộ công tác ở Đầu tư và Phát triển Việt Nam từ 1981 trở về trước hẳn chưa quên người thủ trưởng đức độ, điềm đạm, ung dung, giản dị, hết lòng vì công việc và gắn liền với một giai đoạn đặc biệt của Đầu tư và Phát triển Việt Nam.

Đó là giai đoạn sau khi miền Nam giải phóng và thống nhất đất nước, thành lập các chi nhánh Ngân hàng Kiến thiết ở các tỉnh phía Nam, hình thành toàn vẹn hệ thống Ngân hàng Kiến thiết trên cả nước. Với cương vị là Tổng Giám đốc lúc đó, bác Phạm Mai vừa là chứng nhân vừa là người trực tiếp chỉ đạo, tổ chức triển khai tích cực, quyết liệt cả về bộ máy tổ chức, nhân sự, cơ sở vật chất, đào tạo cán bộ và đưa vào hoạt động hơn 30 chi nhánh phía Nam.

Đó cũng là giai đoạn bắt đầu đặt ra yêu cầu cải tiến quản lý xây dựng cơ bản nói chung và cấp phát vốn đầu tư xây dựng cơ bản nói riêng, theo tinh thần Đại hội Đảng lần IV. Theo đó, lần đầu tiên, Ngân hàng Kiến thiết Việt Nam hình thành ý tưởng xây dựng phương thức cấp phát vốn đầu tư, chia làm 2 bước:

Bước 1: chủ đầu tư được Ngân hàng Kiến thiết cho vay vốn để thực hiện công tác xây dựng cơ bản (từ khâu chuẩn bị đầu tư, chuẩn bị xây dựng, chuẩn bị thiết bị, lắp đặt…)

Bước 2: khi hoàn thành toàn bộ dự án (chìa khoá trao tay), Ngân hàng Kiến thiết mới cấp phát vốn để nhà nước mua lại công trình trên cơ sở thẩm định, quyết toán hợp lý.

Ý tưởng cải tiến đơn sơ ấy là viên gạch đầu tiên đặt nền móng cho việc đổi mới toàn diện phương thức quản lý vốn đầu tư sau này. Bác Phạm Mai lúc đó là tác giả, đồng thời là người truyền cảm hứng cho các đồng nghiệp trong nhóm nghiên cứu. Chúng tôi vẫn nhớ như in vẻ hào hứng, phấn khởi của bác khi thảo luận những vấn đề này và chắc bác rất vui, khi thấy những ý tưởng đó sau này được đổi mới triệt để hơn, thành một phương thức độc lập: đó là tín dụng đầu tư.

Đó cũng là giai đoạn gạch nối giữa Ngân hàng Kiến thiết với Ngân hàng Đầu tư và Xây dựng, gạch nối chuyển giao Ngân hàng Kiến thiết từ Bộ Tài chính sang hệ thống Ngân hàng Nhà nước. Là người đứng đầu Ngân hàng Kiến thiết lúc đó, bác Phạm Mai đủ sáng suốt, quán triệt chủ trương đổi mới, giải thích, động viên cán bộ Ngân hàng Kiến thiết và đủ dũng cảm ở lại Bộ Tài chính.

Vào giờ phút tâm linh ấy, chúng tôi nghĩ về bác Phạm Mai mà như nhớ về một giai đoạn đầy thử thách của BIDV ở đầu chặng đường đổi mới. Câu chuyện của nhóm cán bộ cũ chúng tôi, dù đã công tác ở BIDV hay ở Bộ Tài chính, ở Kho bạc hay ở Ngân hàng Phát triển đã nghỉ hưu cứ râm ran ngược dòng quá khứ như thế.

Đặc biệt, đến kính cẩn nghiêng mình trước hương linh bác Phạm Mai hôm ấy, ngoài những đồng chí trong Ban lãnh đạo BIDV, chúng tôi còn thấy rất nhiều đoàn cán bộ của các Ban ở Hội sở chính, các chi nhánh BIDV ở miền Bắc, miền Trung, từ Yên Bái, Phú Thọ, Vĩnh Phúc đến 19 chi nhánh trên địa bàn Hà Nội, từ Hải Phòng, Hà Tây đến Nam Định, Hà Nam, Thái Bình, Thanh Hoá … Các em còn trẻ lắm, hẳn là các em thuộc thế hệ sau 1981, 1991, 2001…, hẳn là các em chưa hề gặp, không hề biết bác Phạm Mai, vậy mà sao các em trang nghiêm, thành kính, mà tôi nhận thấy cả niềm tiếc thương, niềm tự hào, biết ơn trên những gương mặt trẻ trung, sáng sủa.

Và chúng tôi lại một lần nữa cảm nhận văn hoá BIDV hiển hiện thật sâu sắc. Hẳn là các em đã thấm nhuần truyền thống của BIDV, hẳn là các em thể hiện tình cảm mà Ban lãnh đạo truyền cảm cho các em, càng tự hào về những gì hiện hữu hôm nay, càng trân trọng những bước đi đầu tiên, càng tri ân những đóng góp trong quá khứ. Bác Phạm Mai kính mến! Hẳn bác mỉm cười và tin rằng một tổ chức có văn hoá tâm linh như vậy, có lẽ nào không phát triển, trường tồn?

Câu chuyện thứ hai – Chúc mừng Chị Trương Thị An

Đầu tháng 3/2011, trong đại gia đình BIDV có một sự kiện nhỏ nhưng rất đặc biệt. Đó là chị Trương Thị An, nguyên Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt nam, đã nghỉ hưu từ năm 1988, được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Lao động Hạng III. Ban lãnh đạo BIDV đã tổ chức trọng thể lễ trao tặng tại Khánh Hoà, nơi chị An về sống từ khi nghỉ hưu. Chúng tôi là một số chị em đã nghỉ hưu, vốn là bạn hữu cùng công tác với chị An từ 54 năm trước, hoặc là cộng sự của chị trong nhiều năm, hoặc là những người em thuộc lớp kế tiếp của chị có may mắn được tham dự buổi lễ đặc biệt đó.

Chúng tôi được tham dự một buổi lễ thật trang trọng nhưng ấm áp tình người và cảm động. Chủ trì buổi lễ có anh Trần Bắc Hà - Chủ tịch Hội đồng Quản trị BIDV và anh Nguyễn Trung Hiếu – Phó Bí thư Đảng bộ, chủ tịch Công đoàn BIDV. Chúc mừng và chia sẻ niềm vui với chị An còn có các đồng chí giám đốc 5 chi nhánh Nam Trung Bộ đang công tác hoặc đã nghỉ hưu và đông đảo cán bộ chủ chốt của chi nhánh Khánh Hoà, có đại diện các cơ quan, đoàn thể tại địa phương. Cả hội trường tràn ngập niềm vui và tình cảm yêu mến.

Chúng tôi chứng kiến Anh Trần Bắc Hà, đại diện cho toàn thể cán bộ nhân viên trân trọng trao bức trướng đỏ thắm, rực rỡ của BIDV chúc mừng chị Trương Thị An, người chị yêu mến của toàn hệ thống tròn tuổi 81, chúc mừng chị An được nhận huy hiệu 60 năm tuổi Đảng, niềm vinh dự của người Đảng viên theo cách mạng từ tuổi 16, với niềm tin trong trẻo, gắn bó máu thịt: “Từ buổi nguyện thề đi theo Đảng, sáu chục năm trường trọn thuỷ chung”. Và chúc mừng chị An được nhận Huân chương Lao động như sự ghi nhận của Đảng, Nhà nước, của Ngành với sự tận tụy, cống hiến hết mình cho công việc, góp sức xây dựng ngành suốt 33 năm công tác.

Chứng kiến những khuôn mặt trẻ trung, những lời chúc mừng nồng nhiệt, những tình cảm chân thành của các em, nhìn nét mặt rạng rỡ, nụ cười hạnh phúc như trẻ ra của chị An, bỗng nhiên những người cán bộ già chúng tôi rưng rưng ứa lệ.

Chính vào lúc đó, chúng tôi cảm nhận sâu sắc niềm hạnh phúc to lớn, tài sản quý giá mà thế hệ chị An cũng như chúng tôi may mắn được sở hữu: Đó là tấm lòng BIDV, tình cảm BIDV, văn hóa BIDV. Có phải thế không, khi mà chị Trương Thị An đã nghỉ hưu một phần tư thế kỷ, vậy mà BIDV không quên công lao của chị, vẫn tôn vinh chị. Tấm huân chương như một sự ghi nhận, một lời cảm ơn, như tấm lòng trân trọng, tri ân của Ban lãnh đạo BIDV, của các cán bộ BIDV và cũng là mong mỏi của các đồng nghiệp thuộc thế hệ cùng chị An.

Chứng kiến điều này để càng hiểu rằng, chúng tôi cũng như hàng ngàn cán bộ đã nghỉ hưu trong toàn hệ thống, luôn cảm thấy ấm lòng vì được sống giữa những tình cảm tốt đẹp đó, lúc nào cũng cảm thấy “gần lắm BIDV, gần lắm các em ơi”. Tham dự buổi lễ đặc biệt hôm nay để chúng tôi hiểu thêm ý tứ sâu xa của một bài thơ cổ Nhật Bản:

“Rất nhiều khách đến đây

Ngợi ca anh đào nở rộ

Chân tình nhất những ai

Đến sau mùa hoa nở”

Kết thúc buổi lễ, anh Trần Bắc Hà trân trọng chuyển lời chúc mừng của các bạn bè đồng nghiệp ở Hà Nội và đọc bài thơ của anh Nguyễn Văn Doãn, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị gửi vào chúc mừng chị An với mong muốn giản dị: “Chúc chị mạnh khỏe an bình/Tâm linh thánh thiện, nghĩa tình sáng trong”.

Những tấm ảnh mãi mãi ghi lại những nụ cười rạng rỡ, nét mặt vui tươi của những người tham dự buổi lễ, còn chúng tôi ghi sâu trong lòng những điều tốt đẹp của cuộc sống để càng thêm yêu cuộc sống, yêu ngành, yêu mến các em.

Câu chuyện thứ ba – Vui giữa ngày vui

Niềm xúc động từ Nha Trang trở về còn nguyên vẹn thì lại được nhân lên gấp bội. Chúng tôi được biết vào lễ kỷ niệm 54 năm ngày truyền thống BIDV (1957 – 2011), Anh Lê Khắc Minh, nguyên Phó Tổng giám đốc Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam, đã từ trần từ năm 1997, được Nhà nước truy tặng Huân chương Lao động hạng Ba. Gia đình, bạn bè, người thân, các em ở Chi nhánh BIDV Thanh Hóa và Hà Nội, cũng như chúng tôi những người đồng nghiệp cùng thời với anh, nay đã nghỉ hưu vô cùng xúc động, bồi hồi. Mười lăm năm sau khi mất mà anh vẫn ở trong lòng BIDV. Hẳn là ở cõi vĩnh hằng, anh Lê Khắc Minh cũng ấm lòng vì cảm nhận được tình cảm, sự tri ân và biết ơn của BIDV, của các em dành cho anh.

Tôi bỗng cảm nhận sâu sắc rằng: Lòng biết ơn và tình cảm trân trọng, tri ân thì không bao giờ là chậm, là muộn, cũng như chỉ có hai từ “quên” và “nhớ” mà không có sự nửa vời. Truyền thống BIDV là không quên, tấm lòng BIDV là nhớ ơn. Hẳn là anh Lê Khắc Minh cũng biết là anh vẫn sống trong lòng BIDV vì anh không bị lãng quên.

Cũng trong buổi lễ trang trọng hôm 09/4/2011, trong niềm vui chung của các cán bộ BIDV, của các cán bộ chủ chốt toàn hệ thống tham dự buổi lễ được chứng kiến Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trao tặng Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp ngân hàng” cho anh Trương Công Phú, nguyên Phó Tổng giám đốc Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam, trân trọng ghi nhận và tri ân những đóng góp và gắn bó của anh đối với ngành Ngân hàng Việt Nam nói chung và với BIDV nói riêng.

Hai mươi ba năm anh gắn bó, từ khi còn là Ngân hàng Kiến thiết, cho đến năm 1995, anh được Đảng điều chuyển sang đảm nhiệm chức vụ Tổng cục trưởng Tổng cục đầu tư phát triển. Những cán bộ cùng thời đó vẫn nhớ người anh thân thiết, tận tụy với công việc và luôn dõi theo sự phát triển của BIDV, sự trưởng thành của các cán bộ mà anh quan tâm dìu dắt, anh như nhịp cầu nối liền quan hệ hợp tác giữa hai hệ thống Tổng cục đầu tư phát triển và BIDV để phục vụ tốt nhất cho đầu tư phát triển của đất nước.

Mọi người dự buổi lễ bảo rằng, họ nhìn thấy trên gương mặt tràn ngập niềm hạnh phúc của anh, có cả sự bối rối vì xúc động. Hẳn là anh cũng bất ngờ trước vinh dự này, hay anh xúc động trước tình cảm trân trọng, tri ân mà toàn ngành dành cho anh? Hay anh vui vì hiểu rằng anh mãi mãi vẫn là thành viên của đại gia đình BIDV? Hay là tất cả những điều đó gộp lại? Xin chúc mừng và chia vui cùng anh Trương Công Phú.

Một lần nữa – xin cảm ơn BIDV, cảm ơn các em, những thế hệ kế tiếp nhau không chỉ giữ gìn ngọn lửa đam mê nghề nghiệp mà còn giữ gìn bếp lửa của tình yêu, để chúng tôi có thêm niềm vui, có thêm niềm tin vào cuộc sống và tự hào với sự chọn lựa, gắn bó của mình như một Bác đã từng viết trước lúc nghỉ hưu:

“Thuyền về đầy ắp tiếng cười

Cảm ơn bến đậu đời tôi dặm trường

Bõ công đãi cát tìm vàng

Tình này gìn giữ đa mang trọn đời”

P.T.V.A

Hà Nội, tháng 10/2011.