Đón sóng vốn xanh bằng câu chuyện đầu tư mang "ngôn ngữ ESG"
Xoay quanh chiến lược chuyển hóa các chỉ số định lượng thành luận điểm đầu tư hấp dẫn, Chủ tịch HĐQT BIDV - ông Lê Ngọc Lâm đã có những chia sẻ về cách sử dụng "ngôn ngữ ESG" để minh bạch hóa thông tin, chống "tẩy xanh" và khẳng định vị thế dẫn đầu của ngân hàng trên hành trình kiến tạo giá trị bền vững.
Xoay quanh chiến lược chuyển hóa các chỉ số định lượng thành luận điểm đầu tư hấp dẫn, Chủ tịch HĐQT BIDV - ông Lê Ngọc Lâm đã có những chia sẻ về cách sử dụng "ngôn ngữ ESG" để minh bạch hóa thông tin, chống "tẩy xanh" và khẳng định vị thế dẫn đầu của ngân hàng trên hành trình kiến tạo giá trị bền vững.
Các quỹ đầu tư xanh và quỹ tác động đều có bộ tiêu chí sàng lọc khắt khe trước khi giải ngân. Theo ông, ban IR cần làm gì để biến các bộ chỉ số định lượng về ESG thành “câu chuyện đầu tư” hấp dẫn, đánh trúng khẩu vị của các tổ chức này?
Chủ tịch HĐQT BIDV - ông Lê Ngọc Lâm: Hiện nay, các nhà đầu tư không chỉ cần các chỉ số ESG định lượng được công bố, mà còn muốn hiểu rõ ý nghĩa của chúng đối với tương lai của doanh nghiệp. ESG phải thực sự trở thành một luận điểm đầu tư hấp dẫn, kết nối hài hòa giữa phát triển bền vững với chiến lược tăng trưởng, năng lực cạnh tranh và quản trị rủi ro dài hạn.
Tại BIDV, yếu tố "Xanh" đã được cụ thể hóa thông qua việc mở rộng tài chính xanh và xây dựng hệ sinh thái tài chính bền vững. Việc được Quỹ Khí hậu Xanh (GCF) công nhận hay là ngân hàng thanh toán duy nhất cho thị trường carbon nội địa cho thấy năng lực thực thi mạnh mẽ của BIDV trong việc kết nối các nguồn lực khí hậu quốc tế với nhu cầu chuyển đổi trong nước. Bên cạnh đó, việc ban hành đồng bộ các khung tài chính bền vững đã tạo cơ sở vững chắc để triển khai bài bản các sản phẩm theo chuẩn mực quốc tế. Qua đó, BIDV đã và đang kể một câu chuyện đầu tư rất riêng, bài bản và kiên định chuyển hóa các cam kết thành giá trị thực tế.
Nhiệm vụ của IR là chuyển hóa những năng lực và kết quả này thành dữ liệu có thể định lượng. IR cần giúp nhà đầu tư thấy rõ ESG giúp ngân hàng quản trị rủi ro tốt hơn và mở rộng dư địa tăng trưởng ra sao, từ đó khẳng định giá trị bền vững trên thị trường vốn.
BIDV đã khai thác sức mạnh công nghệ ra sao để cập nhật liên tục tiến trình thực thi ESG đến nhà đầu tư quốc tế?
Để đáp ứng tối đa điều này, BIDV đang đẩy mạnh chiến lược số hóa IR qua cổng thông tin "one-stop portal", tích hợp toàn diện dữ liệu dành riêng cho cổ đông và nhà đầu tư. Các thông tin tại đây sẽ được cập nhật thường xuyên nhằm bảo đảm tính minh bạch và dễ dàng truy cập.
Song song đó, ngân hàng tăng cường đối thoại 2 chiều thông qua các hội thảo trực tuyến chuyên đề và phiên trao đổi trực tuyến với Ban điều hành, giúp nhà đầu tư tiếp cận thông tin ESG một cách thuận tiện nhất. Toàn bộ nội dung đều được lưu trữ trên website IR nhằm củng cố niềm tin và nâng cao hình ảnh về năng lực quản trị bền vững.
Đặc biệt, BIDV cũng đang đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) để tự động hóa việc tổng hợp dữ liệu ESG, bám sát các chuẩn mực quốc tế và cá nhân hóa nội dung cho từng nhóm nhà đầu tư. Sức mạnh của công nghệ sẽ giúp ngân hàng tối ưu hóa chiến lược truyền thông, nâng cao tốc độ phản hồi và từng bước xây dựng hoạt động quan hệ nhà đầu tư theo hướng chủ động, tiệm cận các thông lệ tiên tiến trên thị trường tài chính quốc tế.
Ông đánh giá đâu là những thuận lợi và rào cản lớn nhất của một định chế tài chính trong nước khi triển khai áp dụng các khung chuẩn mực ESG của quốc tế?
Theo tôi, các chuẩn mực quốc tế về ESG đang dần trở thành "ngôn ngữ chung" của thị trường vốn. Điều quan trọng không phải là áp dụng bao nhiêu bộ tiêu chuẩn, mà là doanh nghiệp có đủ năng lực quản trị để tạo ra những thông tin minh bạch, nhất quán và có thể kiểm chứng.
Đối với các định chế tài chính trong nước, thuận lợi lớn nhất là định hướng phát triển xanh của Việt Nam ngày càng rõ nét, cùng với sự quan tâm ngày càng lớn của các nhà đầu tư đối với ESG. Trong khi đó, rào cản lớn nhất không nằm ở việc lựa chọn GRI, SASB hay TCFD, mà ở việc xây dựng được hệ thống quản trị và dữ liệu đủ đồng bộ để đáp ứng các yêu cầu công bố thông tin ngày càng cao.
Doanh nghiệp không nên xem các chuẩn mực báo cáo quốc tế như một danh mục yêu cầu phải đáp ứng, mà là cơ hội để nâng cao năng lực quản trị. Khi ESG trở thành một phần trong chiến lược và vận hành, việc đáp ứng các chuẩn mực sẽ là kết quả tự nhiên, qua đó củng cố niềm tin của nhà đầu tư và nâng cao khả năng tiếp cận các dòng vốn bền vững, dài hạn.
Ông nhận diện rủi ro “tẩy xanh” trong ngành ngân hàng như thế nào để bảo vệ uy tín trước các quỹ đầu tư?
Trong hoạt động quan hệ nhà đầu tư, điều quan trọng không chỉ làm cho doanh nghiệp trở nên hấp dẫn hơn, mà còn giúp nhà đầu tư hiểu đúng về doanh nghiệp. Vì vậy, mọi thông tin ESG được công bố phải phản ánh trung thực kết quả thực hiện và có thể giải trình bằng dữ liệu. Đây cũng là ranh giới rõ nhất giữa minh bạch thông tin và "tẩy xanh".
Đối với đặc thù ngành ngân hàng, yêu cầu này càng quan trọng bởi ESG không chỉ phản ánh hoạt động vận hành nội bộ mà còn cho thấy cách ngân hàng quản trị rủi ro môi trường, xã hội khi phân bổ nguồn vốn ra nền kinh tế. Nếu ngân hàng công bố vượt những gì đã thực thi hoặc thiếu cơ sở dữ liệu chứng minh, thứ đánh mất không chỉ là uy tín của một bản báo cáo mà là toàn bộ niềm tin của nhà đầu tư.
Tại BIDV, chúng tôi xác định công bố thông tin ESG là trụ cột của quản trị doanh nghiệp chứ không phải là hoạt động truyền thông đơn thuần. Đối với những luồng thông tin có tác động đáng kể đến quyết định đầu tư, BIDV áp dụng cơ chế rà soát chéo giữa các đơn vị chuyên môn, quản lý rủi ro, quan hệ khách hàng và nhà đầu tư. Mọi thông tin đưa ra thị trường đều phải có căn cứ, thống nhất và đi kèm trách nhiệm giải trình của các cấp quản trị liên quan. Đặc biệt, BIDV luôn giữ nguyên tắc chỉ ưu tiên công bố những thành quả đã được triển khai trên thực tế, kiên quyết không đặt trọng tâm vào các cam kết hoặc mục tiêu chưa có đủ điều kiện hiện thực hóa. Uy tín của doanh nghiệp được bồi đắp từ sự đáng tin cậy của từng thông tin, chứ không phải từ số lượng thông tin được công bố.
Minh bạch dữ liệu ESG đã trực tiếp giúp BIDV hạ thấp chi phí vốn và tiếp cận tín dụng xanh dễ dàng hơn như thế nào?
Mối liên kết giữa xếp hạng ESG, chất lượng công bố thông tin và chi phí vốn hiện nay đã được chứng minh bởi thực tiễn. Chất lượng quản trị ESG và mức độ minh bạch trong công bố thông tin chính là bộ lọc giúp các định chế tài chính đánh giá mức độ rủi ro của doanh nghiệp, từ đó quyết định cấp vốn với các điều kiện lãi suất ưu đãi hơn.
Tại BIDV, việc công khai minh bạch các thực hành ESG qua Báo cáo phát triển bền vững và Báo cáo thường niên đã chứng minh nỗ lực hiện thực hóa chiến lược đến năm 2030. Những nỗ lực không mệt mỏi này đã mang lại thành quả bằng những con số biết nói.
Cụ thể, quy mô phát hành trái phiếu ESG lũy kế giai đoạn 2023-2025 của ngân hàng đã đạt 8,350 tỷ đồng (tương đương 340 triệu USD), giúp BIDV vững vàng ở vị thế tổ chức phát hành trái phiếu ESG số 1 tại thị trường trong nước. Thêm vào đó, sản phẩm Tiền gửi Xanh và Tiền gửi Bền vững đã thu về doanh số ấn tượng 7,000 tỷ đồng ngay trong năm 2025, nâng tổng doanh số lũy kế lên gần 12,000 tỷ đồng chỉ sau một thời gian ngắn.
Uy tín minh bạch còn giúp BIDV được Quỹ Khí hậu xanh (GCF) công nhận, mở ra dư địa tiếp cận nguồn vốn ưu đãi lớn. Nổi bật trong năm 2026, ngân hàng tiếp tục huy động thành công khoản vay bền vững trị giá 250 triệu USD do ADB làm đầu mối thu xếp cùng Quỹ khí hậu Canada (CANPA) để tài trợ cho nông nghiệp xanh và doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ.
Tất cả những minh chứng này khẳng định rằng, một chiến lược IR chia sẻ dữ liệu ESG đầy đủ, nhất quán và có khả năng kiểm chứng sẽ trực tiếp tạo ra lợi thế cạnh tranh khác biệt, giúp ngân hàng dễ dàng tiếp cận và khơi thông các dòng vốn ưu đãi khổng lồ trên thị trường quốc tế.
Theo ông, đâu là yếu tố hấp dẫn trái phiếu bền vững đối với nhà đầu tư?
Tôi tin rằng sự minh bạch và trách nhiệm giải trình, chứ không phải quy mô chào bán, mới là yếu tố quyết định sức hấp dẫn bền vững của trái phiếu xanh đối với nhà đầu tư.
Vì vậy, BIDV đã thiết lập và duy trì cơ chế công bố Báo cáo phân bổ vốn và đánh giá tác động môi trường định kỳ hàng năm. Toàn bộ số liệu về lượng vốn giải ngân, hiệu quả giảm phát thải hay tiết kiệm năng lượng đều được các tổ chức độc lập xác nhận sự tuân thủ theo chuẩn mực quốc tế và công khai minh bạch đến mọi nhà đầu tư.
Thực tế đã chứng minh chiến lược này hoàn toàn đúng đắn: Tiếp nối thành công năm 2023, các đợt huy động 3,000 tỷ đồng trái phiếu bền vững năm 2024 và 2,850 tỷ đồng trái phiếu xanh năm 2025 của BIDV đều ghi nhận tỷ lệ đăng ký vượt mức chào bán. Những kết quả này giúp ngân hàng vững vàng ở vị trí Top 1 tổ chức phát hành trái phiếu ESG trong nước, tạo cơ sở vững chắc để tiếp tục triển khai các đợt huy động vốn xanh quy mô lớn nhằm hiện thực hóa mục tiêu Net Zero.
Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh là 'mục tiêu kép' chiến lược của BIDV. Điều này sẽ giúp định hình Ngân hàng trong 3-5 năm tới ra sao?
Có thể khẳng định, trong chiến lược phát triển dài hạn của BIDV, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh là 2 trụ cột trọng tâm, vừa tạo động lực tăng trưởng, vừa bổ trợ cho nhau trong quá trình nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của Ngân hàng.
Số hóa giúp ngân hàng tinh gọn quy trình vận hành, nâng tầm trải nghiệm khách hàng, thúc đẩy tăng trưởng nguồn vốn giá rẻ CASA và kiểm soát tối ưu chi phí hoạt động. Không những vậy, công nghệ số với sức mạnh của dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo chính là công cụ đắc lực nhất để đo lường dữ liệu ESG, quản trị rủi ro khí hậu và tối ưu hóa tài nguyên.
BIDV nhận thức rõ rằng sự phát triển của hệ thống công nghệ, đặc biệt là các trung tâm dữ liệu AI, sẽ tiêu thụ lượng năng lượng không nhỏ. Do đó, bài toán chuyển đổi số cũng đang được BIDV định hướng đi theo con đường ngày càng xanh và sử dụng năng lượng hiệu quả hơn.
Trong khi đó, chuyển đổi xanh, thực hành ESG giúp củng cố tính bền vững của tăng trưởng. Việc tích hợp ESG giúp BIDV nâng cao năng lực quản trị, chủ động nhận diện và kiểm soát các rủi ro mới, mở rộng không gian kinh doanh trong lĩnh vực tài chính bền vững, đồng thời nâng cao khả năng tiếp cận các nguồn vốn và nhà đầu tư quốc tế. Mặc dù chuyển đổi xanh có thể làm phát sinh thêm chi phí đầu tư trong ngắn hạn, nhưng đây là khoản đầu tư cần thiết để nâng cao sức chống chịu, năng lực cạnh tranh và hiệu quả dài hạn.
Tầm nhìn trong 3-5 năm tới, chúng tôi muốn truyền tải đến các nhà đầu tư thông điệp về một BIDV không chỉ đứng đầu về quy mô tài sản mà còn là một ngân hàng vận hành theo mô hình tăng trưởng bền vững tinh gọn. Sự cộng hưởng giữa Xanh và Số chính là nền tảng vững chắc nhất bảo vệ năng lực cạnh tranh và đảm bảo biên lợi nhuận bền vững cho cổ đông.
Ông chia sẻ thêm về lộ trình giảm phát thải carbon trong chính hoạt động vận hành của BIDV và đặc biệt là phát thải gián tiếp từ danh mục đầu tư?
BIDV đánh giá Net Zero là cuộc chuyển đổi dài hạn, đòi hỏi cách tiếp cận bài bản, dựa trên dữ liệu, khoa học và khả năng thực thi. Với vai trò là một trong những định chế tài chính lớn Việt Nam, BIDV xác định trách nhiệm của mình là giảm phát thải trong hoạt động nội bộ, đồng hành cùng khách hàng và nền kinh tế trong quá trình chuyển đổi.
Đối với vận hành nội bộ, BIDV đã xác định mục tiêu giảm phát thải cụ thể cho giai đoạn 2026-2030. Trong đó, trọng tâm là thúc đẩy chuyển đổi số để tối ưu hóa vận hành, hoàn thiện phương pháp và công cụ kiểm kê phát thải, từng bước triển khai lộ trình giảm phát thải thông qua sử dụng năng lượng tài nguyên hiệu quả, quản lý phương tiện và di chuyển, thúc đẩy mua sắm và chuỗi cung ứng xanh, nâng cao nhận thức, văn hóa “xanh” của người lao động trên toàn hệ thống.
Đối với phát thải tài chính từ danh mục tín dụng, đầu tư (Scope 3), đây là lĩnh vực có độ phức tạp rất cao, không chỉ với các ngân hàng tại Việt Nam mà cả trên thế giới do phụ thuộc lớn vào chất lượng dữ liệu từ khoản vay, khách hàng. Vì vậy, để đảm bảo tính khả thi, BIDV lựa chọn cách tiếp cận từng bước: ưu tiên hợp tác với các tổ chức quốc tế uy tín để nghiên cứu, áp dụng các thông lệ phù hợp; đồng thời từng bước hoàn thiện hệ thống dữ liệu, công cụ đo lường, phương pháp đánh giá; lựa chọn đo lường thí điểm cho một số khách hàng trong một số ngành có phát thải cao thuộc danh mục tín dụng. Đây là những bước đi vững chắc để BIDV xây dựng lộ trình giảm phát thải bài bản, khoa học theo thông lệ.
Chúng tôi tin tưởng rằng, trong tương lai gần, năng lực quản trị rủi ro khí hậu và kiểm soát phát thải sẽ trở thành vũ khí cạnh tranh nhất của ngành tài chính. Việc liên tục hoàn thiện nền tảng quản trị ESG chuẩn quốc tế không chỉ đóng góp thiết thực vào mục tiêu Net Zero của quốc gia mà còn là lời bảo chứng cho niềm tin của các nhà đầu tư dài hạn.
Xin cảm ơn ông.
