Ngọn hải đăng giữa lòng Hà Nội

1. Nhịp theo thời gian, tên tuổi của Sở Giao dịch 1 ngày càng tỏa sáng, trở thành đơn vị đầu tiên của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam và đơn vị duy nhất của BIDV được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quí: Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới.

Chưa kể, một bảng vàng danh dự với rất nhiều Huân huy chương, Bằng khen, như: Huân chương Lao động hạng Nhất - Nhì - Ba, Cờ và Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Cờ, Bằng khen của Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, của Thống đốc NHNN,... cùng nhiều phần thưởng của Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc BIDV suốt nhiều năm liền. Những phần thưởng cao quí đã trở thành niềm tự hào của Sở giao dịch 1

Vinh dự và tự hào! Vì thế tôi không ngạc nhiên khi nhắc đến Chi nhánh Sở giao dịch 1, người BIDV thường hay gọi tắt một cách thân thương, gần gũi là “Sở 1” với không ít “mỹ từ”. Nào là “đơn vị chủ lực”, nào “quả đấm thép”, nào “cánh chim đầu đàn”, nào “đơn vị tiên phong”... với niềm ngưỡng mộ, không che dấu.

Điều gì đã làm cho Sở 1- một chi nhánh có tuổi đời khá non trẻ so với không ít ngân hàng gạo cội trên thị trường lại sớm được sở hữu một danh hiệu đáng mơ ước như vậy? Những ngày đầu Xuân 2017 (cách đây gần 10 năm -BTV), tôi mang câu hỏi tò mò này đến Giám đốc BIDV chi nhánh Sở giao dịch 1, anh Đoàn Việt Nam, người từng nhiều năm giữ cương vị Tổng Giám đốc Ngân hàng Liên doanh Lào – Việt, mới từ thủ đô Viên Chăn trở về tiếp quản vị trí giám đốc được 9 tháng nay, thay người tiền nhiệm là chị Đỗ Thị Khanh và chúng tôi có một cuộc hẹn.

Từ trên tầng 9 lưng chừng của tòa tháp Vincom Bà Triệu, trong lúc chờ anh xử lý giấy tờ trình ký cho một ngày làm việc, tôi tranh thủ nhìn xuống đường quan sát. Xa xa, mấy chị hàng hoa đang chở tháng Tư vào phố, cánh hoa loa kèn gợi nhắc tháng năm xưa. Cũng trên mảnh đất này, chỉ cách đây chừng chục năm thôi, Thủ đô Hà Nội bỗng trở nên “bừng thức” bởi lần đầu tiên xuất hiện giữa lòng thành phố một trung tâm thương mại bề thế hiện đại sang trọng như thế này. Dân tình nô nức tìm đến trung tâm thương mại Vincom để khám phá, mua sắm. Hẳn không phải ngẫu nhiên mà BIDV lại chọn cho Sở giao dịch 1 một vị trí vàng thế này để làm trụ sở. Chỉ riêng vị trí đắc địa này thôi, đã là cả một lợi thế so sánh. Nó phần nào lý giải tại sao, phòng giao dịch mới đầu giờ sáng, lượng khách đã vào ra tấp nập.

Bên tách trà nóng, Giám đốc Đoàn Việt Nam mở đầu câu chuyện giữa chúng tôi bằng một cuốn sách in bìa cứng, khổ to, trình bày rất trang trọng, hiện đại và ấn tượng với tựa đề: “25 năm thành lập chi nhánh Sở giao dịch 1 – Sải cánh tiên phong”. Anh nói: Đây là tất cả những gì cơ bản, khái quát nhất, những dấu ấn cốt lõi nhất của một đơn vị “Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới” mà chắc nhà báo muốn tìm hiểu. Một pho sử? Đúng! một pho sử in dấu chặng đường ¼ thế kỷ hình thành và phát triển của Sở giao dịch BIDV. Một chặng đường tuy so với bề dày 60 năm của BIDV chưa phải là dài nhưng xét ở qui mô, sức bật, sự đóng góp... thì thật đáng nể phục.

Ngay vài trang đầu tiên là Thư chúc mừng của nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị BIDV. Trong thư có đoạn: Nhớ lại những năm 90 của thế kỷ trước, theo quy định của NHNN Việt Nam, mỗi ngân hàng thương mại quốc doanh chỉ được thành lập một chi nhánh giao dịch trực tiếp với khách hàng tại mỗi tỉnh/thành phố. Vào thời điểm đó tại Hà Nội, BIDV có Chi nhánh Hà Nội và Chi nhánh Thăng Long là đơn vị phục vụ cấp phát vốn cho công trình trọng điểm cầu Thăng Long. Song, trước yêu cầu tăng cường công tác quản lý hoạt động đầu tư, xây dựng và phát triển, phục vụ một cách hiệu quả, xuyên suốt của Hội sở chính đối với các dự án lớn, trọng điểm, các khách hàng là tổng công ty xây lắp hoạt động trải dài trên nhiều địa bàn; Đồng thời, cần có một đội quân chủ lực, mũi nhọn trong các chiến dịch huy động vốn, thí điểm các nghiệp vụ, cơ chế, công nghệ ngân hàng mới, từ đó rút kinh nghiệm đúc kết thực tiễn để triển khai toàn diện và chỉ đạo trong toàn hệ thống; Hơn thế nữa, cần có một đơn vị để đào tạo nguồn cán bộ vừa có trình độ lý luận và thực tiễn tạo tiền đề quan trọng để phát triển mở rộng mạng lưới cho hệ thống; Và ngày 28/3/1991, được sự chấp thuận của NHNN, BIDV đã thành lập Sở giao dịch Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Sở giao dịch đầu tiên, sớm nhất trong toàn hệ thống các ngân hàng thương mại ở Việt Nam.

Giờ thì tôi đã hiểu lí do hiện diện của Sở giao dịch 1 lúc bấy giờ. Cơ duyên hay định mệnh ư? Có lẽ là cả hai nếu nhìn ở góc độ cơ hội và thách thức. Những ai trải qua thập kỷ 90 của thế kỷ 20, thật khó có thể quên những tháng ngày sôi động của đất nước với nhiều bước chuyển đổi từ kinh tế tập trung bao cấp sang kinh tế thị trường, nền kinh tế hàng hóa với nhiều thành phần ra đời và phát triển mạnh mẽ; các chỉ số về tăng trưởng vốn đầu tư ... đều được tăng theo cấp số nhân. Việc củng cố và mở rộng quan hệ với các quốc gia trên thế giới cũng góp phần tạo điều kiện cho hợp tác quốc tế ngày càng rộng mở. Trước xu thế đó, đòi hỏi phải có một hệ thống tài chính của Việt Nam hoạt động bài bản, ổn định, bắt kịp với sự phát triển của thời đại.

Phía ngành Ngân hàng, năm 1990, hai Pháp lệnh của Ngân hàng đã ra đời, mở đầu cho cuộc cách mạng ngân hàng lần thứ nhất. Với BIDV, những năm đầu thập niên 90 của thế kỷ trước cũng là thời điểm đặt ra thử thách to lớn trước sự “tồn tại hay không tồn tại” bởi quyết định chuyển nhiệm vụ cấp phát vốn NSNN và cho vay theo kế hoạch nhà nước sang Tổng cục Đầu tư và Phát triển thuộc Bộ Tài chính. Nhưng bằng bản lĩnh và cốt cách của mình, với tầm nhìn xa rộng, biến thách thức thành cơ hội, BIDV, từ hoạt động quản lý và cấp phát vốn đơn thuần theo kế hoạch Nhà nước đã sớm chuyển đổi mạnh mẽ sang hoạt động theo cơ chế của một ngân hàng thương mại, với phương châm hoạt động“đi vay để cho vay”. Đây cũng được xem là bước ngoặt quan trọng nhất trong tiến trình phát triển của BIDV, để từ đó, tạo ra một nền tảng vững chắc, hình thành nên một trụ cột lớn của ngành Ngân hàng Việt Nam.

Hoàn cảnh mới cần có mô hình hoạt động mới; một đơn vị kinh doanh đặc biệt để thực hiện những nhiệm vụ đặc biệt. Và Quyết định số 76/QĐ-TCCB của Tổng Giám đốc BIDV Nguyễn Văn Doãn hồi bấy giờ trong việc cho ra đời một “đơn vị kinh doanh đặc biệt” mang tên Sở giao dịch BIDV, được đánh giá là một ý tưởng sáng tạo, táo bạo và có tầm chiến lược, mà giá trị và ý nghĩa của nó còn ảnh hưởng tới tận hôm nay.

Thời gian thấm thoắt thoi đưa. Sở giao dịch BIDV năm xưa giờ đã qua 26 năm với bao kỷ niệm và dấu ấn khó quên. Là Giám đốc đời thứ 8 của Sở Giao dịch 1, và mặc dù mới tiếp quản đơn vị này chưa lâu, nhưng nói về lịch sử, về những bước đường đi lên với không ít thăng trầm của Chi nhánh, đặc biệt về ảnh hưởng của Sở 1 đối với toàn hệ thống BIDV, anh Đoàn Việt Nam dường như rất thông tỏ. Tuy nhiên, anh rất khiêm tốn mà rằng: hiểu về Chi nhánh Sở 1, không ai hơn chính là những người “trong cuộc”, những “pho sử sống” từng “nếm mật, nằm gai’ từ những buổi ban đầu còn sơ khai, trứng nước đến ngày hôm nay.

Từ những người lãnh đạo đầu tiên: là anh Võ Xuân Phúc, anh Vũ Quốc Sáu, trong 5 năm (1991-1996) đặt dấu ấn mở lối, xây nền đã trăn trở, sát sao điều hành để Sở giao dịch 1 vận hành suôn sẻ một mô hình mới, đối tượng mới, bộ máy mới, Đến bảy năm tiếp theo (1997-2004) là dấu ấn của các anh Lê Đào Nguyên, anh Lê Văn Lộc, anh Nguyễn Khắc Thân, vận hành một giai đoạn đặc biệt phát triển mạnh mẽ, bứt phá ngoạn mục, lột xác hoàn toàn, để Sở giao dịch 1 hoạt động thực sự trở thành Ngân hàng thương mại. Rồi đến thời chị Lê Thị Kim Khuyên, chị Đỗ Thị Khanh, là hai nữ tướng suốt 10 năm liền (2005-2015) chèo lái con tàu ngân hàng vào giai đoạn hội nhập đầy thách thức và khó khăn do khủng khoảng Tài chính- Tiền tệ...

----

2. “Lửa thử vàng, gian nan thử sức". Câu thành ngữ này nghe có vẻ chung chung nhưng nếu soi vào, thật chậm, như một thước phim vừa toàn cảnh, vừa cận cảnh, mới cảm nhận hết những gì mà Chi nhánh Sở giao dịch 1 từng nếm trải, chinh phục và gặt hái. 26 năm nỗ lực, bằng mồ hôi, trí tuệ, tâm huyết, các thế hệ cán bộ Chi nhánh Sở giao dịch 1 đã đóng góp cho Thủ đô Hà Nội, cho đất nước Việt Nam nhiều công trình tầm cỡ; đồng hành, sát cánh, hỗ trợ hiệu quả giúp doanh nghiệp ổn định và phát triển sản xuất kinh doanh, vươn lên chiếm lĩnh thị trường; cung cấp cho hàng triệu lượt khách hàng những sản phẩm dịch vụ ngân hàng tiện ích,...

26 năm – hơn ¼ thế kỷ, từ thế đứng hôm nay, ngược dòng thời gian, nếu làm một phép chia, có thể hình dung Sở giao dịch đã đi qua 3 chặng đường lớn mà sau mỗi chặng, đánh dấu một bước trưởng thành vượt bậc. Đầu tiên là chặng đường 5 năm 1991 – 1994: đây có thể xem là giai đoạn mở nối , xây nền. Sở giao dịch được giao một trọng trách to lớn: vừa tiếp tục cấp phát vốn và cho vay lưu động các dự án, công trình qui mô lớn, vừa là nơi thử nghiệm hoạt động NHTM, đặc biệt trong lĩnh vực huy động vốn. Những hoạt động như: phát hành kỳ phiếu đảm bảo giá trị theo vàng; chiến dịch gửi tiền tiêt kiệm để xây dựng nhà ở; phát hành kỳ phiếu tiết kiệm có mục đích, hay những thuật ngữ như: “đi vay để cho vay”, “đa dạng hóa lĩnh vực hoạt động”, “đa dạng hóa khách hàng”... có thể nói là những “bài học vỡ lòng” về hoạt động nghiệp vụ của một NHTM giúp SGD nói riêng và BIDV nói chung có thêm kinh nghiệm để bước sang một trang mới trong lịch sử hoạt động ngân hàng thương của mình.

Thứ hai, là chặng đường 10 năm 1996 – 2005. Đây được gọi là chặng đường tiên phong đổi mới. Vượt qua giai đoạn đầu với những thành công đáng ghi nhận trên tất cả các chỉ số kinh doanh: tổng tài sản, huy động vốn, dư nợ tín dụng, lợi nhuận... song đây cũng là giai đoạn mà các ngân hàng mở rộng hoạt động, thành lập chi nhánh, phòng giao dịch để chiếm lĩnh thị phần. Một loạt các ngân hàng lúc bấy giờ cũng bắt đầu có sự bứt phá mạnh mẽ như: ACB, Sacombank, Techcombank, VPbank... Một giai đoạn mà, theo cách nói của nguyên Ủy viên HĐQT BIDV, nguyên Giám đốc Sở Giao dịch 1 Lê Đào Nguyên thì: “Hà Nội thời bấy giờ được ví như cái mỏ dầu, để khoan và hút được nhiều dầu, cần phải có nhiều mũi khoan”. Vì vậy, để tăng tính cạnh tranh, gia tăng thị phần hoạt động, “hút được nhiều dầu”, Sở giao dịch 1 đã được BIDV chọn đi đầu thí điểm tách và thành lập chi nhánh Bắc Hà Nội. Để rồi, từ vụ thí điểm thành công đó, về sau, liên tiếp các chi nhánh mới cũng lần lượt ra đời tại các địa bàn kinh tế trọng điểm như: Hà Thành, Đông Đô, Quang Trung, Hai Bà Trưng, Hoàn Kiếm, Hồng Hà... mà giờ đây, các đơn vị này vẫn tiếp tục duy trì được đà tăng trưởng phát triển ổn định và bền vững.

Cũng trong giai đoạn này, một dự án hiện đại hóa nghiệp vụ ngân hàng và hệ thống thanh toán của BIDV, thêm một lần lại được Sở giao dịch 1 thực hiện thí điểm. Sau 4 tuần “quên ăn, quên ngủ” với sự nỗ lực, quyết tâm cao độ của toàn bộ hơn 200 cán bộ nhân viên, dự án đã được triển khai thành công mà hiệu quả tác động tích cực của nó có thể gọi là cuộc cách mạng làm thay đổi toàn diện hoạt động kinh doanh và quản trị điều hành của BIDV – anh Nguyên nhớ lại.

Và từ năm 2006 đến 2017, được xem là chặng đường tăng tốc và lan tỏa trên con đường hội nhập và phát triển bền vững. Dựa trên nền tảng vững chắc riêng có của mình, với điểm tựa là bề dày lịch sử 60 năm của BIDV, với những thành công vượt trội trong suốt hành trình 26 năm liên tục tiên phong và đổi mới, tên tuổi của SGD 1 ngày một tỏa sáng, luôn khẳng định vị thế dẫn đầu trong hệ thống BIDV. Năm 2008, Sở Giao dịch 1 đã trở thành chi nhánh đầu tiên của BIDV và của cả hệ thống ngân hàng Việt Nam được Chủ tịch nước trao tặng danh hiệu “Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới”. Mà theo nhìn nhận của chị Đỗ Thị Khanh, người từng 4 năm giữ cương vị giám đốc Sở 1, trước khi anh Nam tiếp quản thì: Chi nhánh Sở Giao dịch 1 là minh chứng rõ nét, đại diện cho một định hướng, tầm nhìn sáng suốt của Ban lãnh đạo BIDV. Từ chính thực tiễn của nền kinh tế thị trường là cạnh tranh bằng năng lực, bằng kinh nghiệm, bằng đổi mới, bằng sáng tạo,...Chi nhánh Sở Giao dịch 1 đã đại diện cho một BIDV năng động, chất lượng, hiệu quả.

Những đồng vốn của Sở giao dịch I được hóa thân qua những công trình “vượt thời gian”, đã trở thành một phần của lịch sử, góp phần làm nên diện mạo nền kinh tế Thủ đô nói riêng và đất nước nói chung. Không chỉ hôm nay, nền kinh tế bước vào giai đoạn đổi mới hội nhập sâu rộng, đòi hỏi nguồn vốn lớn để đáp ứng sự phát triển mạnh mẽ, mà ngay từ ngày đầu thành lập, với trọng trách là đơn vị chủ lực phục vụ các công trình trọng điểm quốc gia, là đơn vị chủ lực cung ứng vốn cho nền kinh tế, Sở giao dịch 1 đã sớm vào cuộc. Thông qua việc tài trợ cho các dự án của các tập đoàn, tổng công ty 90 – 91; những công trình, dự án, kết cấu hạ tầng kinh tế - kỹ thuật quan trọng của đất nước trong lĩnh vực giao thông, năng lượng, viễn thông... như nhà máy nhiệt điện Uông Bí mở rộng, hệ thống quốc lộ 1 A, đường dây truyền tải điện 500 KV, dầu khí Nam Côn Sơn, dự án mở rộng mạng lưới viễn thông của Tập đoàn Viettel tại hải ngoại..., rồi thủy điện Hòa Bình, thủy điện Yaly, thủy điện Sơn La, thủy điện Lai Châu..., hầu như trên khắp mọi miền của đất nước đều có dấu ấn của bàn tay Sở giao dịch 1 tiếp sức.

Với phương châm “Hiệu quả kinh doanh của khách hàng là mục tiêu hoạt động của Ngân hàng”, không chỉ mang đến cho khách hàng cái mà mình có mà điều quan trọng hơn là chú trọng đến điều khách hàng cần. Cũng nhờ thấm nhuần phương châm hoạt động đó, nhờ vậy, tính đến nay, Chi nhánh Sở giao dịch 1 đã xây dựng và phát triển được nền khách hàng tốt và bền vững với hơn 2.700 khách hàng doanh nghiệp và hơn 105.000 khách hàng cá nhân. Đặc biệt, trong giai đoạn 2011 - 2015, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước và BIDV Trung ương, Chi nhánh Sở Giao dịch 1 đã hỗ trợ cho nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn do ảnh hưởng của nền kinh tế tái cơ cấu thành công để tiếp tục duy trì và mở rộng hoạt động sản xuất, điển hình như Công ty CP Tập đoàn Hanaka, Công ty CP Đầu tư và Phát triển Điện miền Bắc 2,...,. Sau những sóng gió, cam go như vậy, mối gắn kết giữa Ngân hàng và khách hàng, giá trị bền vững của tinh thần “chia sẻ cơ hội, hợp tác thành công” càng thêm bền chặt.

Từ buổi ban đầu bỡ ngỡ bước ra “sân chơi” thị trường đầy sòng phẳng cạnh tranh và quyết liệt, trải qua ¼ thế kỷ được bồi đắp bởi những thành tựu đóng góp, giờ đây, Sở giao dịch 1 đã trở thành chi nhánh chủ lực của hệ thống BIDV, liên tục đứng đầu hệ thống với các thành tích vượt trội về qui mô, chất lượng, hiệu quả, năng suất lao động, đóng góp hàng năm trên 10% lợi nhuận của toàn hệ thống. Đến hết năm 2016, tổng tài sản, tổng huy động vốn, tổng cho vay, của Sở 1 tương đương một tổ chức tín dụng có qui mô, hiệu quả trung bình trên thị trường Việt Nam, đóng góp quan trọng và quyết định để BIDV xác lập vị thế trong hệ thống NHTM cổ phần Việt Nam. Và theo con số cập nhật mới nhất mà cán bộ phòng kế hoạch tài chính của Chi nhánh cung cấp, thì tính đến hết 31/3/2017: tổng tài sản của Sở 1 đạt gần 38.000 tỷ đồng (1,5 tỷ USD), huy động vốn cuối kỳ trên 33.000 tỷ đồng, dư nợ tín dụng gần 20.000 tỷ đồng. Những con số thay lời muốn nói, những con số đáng trân trọng!

Không chỉ là nơi luôn đi đầu, thử nghiệm những ý tưởng mới, sản phẩm mới, tiện ích mới, công nghệ mới, mô hình quản lý mới của Ban lãnh đạo, đại diện tiêu biểu cho trình độ quản trị, kinh doanh tiên tiến và sức cạnh tranh cao của BIDV; không chỉ là nhân tố chủ lực trong công tác phát triển mạng lưới, mở rộng thị phần trên thị trường vốn ngày một cạnh tranh khắc nghiệt trên địa bàn Thủ đô vốn luôn “nóng hót”, mà điều đặc biệt hơn, Sở giao dịch 1 tự bao giờ luôn được xem là “trường đại học không bằng cấp, không chứng chỉ” nhưng đào tạo được nguồn nhân lực chất lượng cao và nhiều tài năng, cán bộ chủ chốt từ mái nhà chung này, có đến hàng chục người đã trở thành những Lãnh đạo của BIDV như: anh Lê Đào Nguyên, anh Lê Văn Lộc, anh Nguyễn Khắc Thân, anh Phạm Quang Tùng, anh Quách Hùng Hiệp, chị Lê Thị Kim Khuyên, anh Lê Ngọc Lâm…. Có đến hàng chục người đã trở thành Giám đốc các chi nhánh như anh Đỗ Huy Hoài, anh Lê Quang Thanh, anh Bùi Quang Thái, chị Nguyễn Thị Quỳnh Giao, anh Vũ Hoàng Dương, …. và còn hàng trăm cán bộ chủ chốt là Phó Giám đốc, Trưởng phó phòng ở Hội sở chính, hoặc các đơn vị bạn. Những kỹ năng tác nghiệp, quản trị điều hành, kiến thức kinh doanh, lãnh đạo, quản lý... dường như tất cả có thể tìm thấy ở môi trường năng động, trẻ trung và đầy nhiệt huyết, sức sáng tạo này. Một môi trường mà có 300 cán bộ nhân viên thì có đến 70% là những thanh niên tuổi đời chưa đến 35! Quá trẻ và sung sức như cái tuổi 26 của Sở giao dịch 1!

Nói về Sở giao dịch 1, trong hệ thống BIDV, có quá nhiều lời khen tặng. Tổng giám đốc Phan Đức Tú nhận định: Sau 26 năm hoạt động, chi nhánh Sở Giao dịch 1 đã góp phần quan trọng trong việc tạo lập nên vóc dáng, hình ảnh BIDV chuyên nghiệp, hiện đại, trách nhiệm và thân thiện với cộng đồng. Còn nguyên Chủ tịch Trần Bắc Hà, ông khái quát bằng 8 chữ: HẠT NHÂN - TIÊN PHONG - BẢN LĨNH - THÀNH CÔNG. Chị Phùng Thị Vân Anh – vị nữ lãnh đạo từ thuở Chủ tịch Hội đồng quản trị Nguyễn Văn Doãn, Tổng giám đốc Trịnh Ngọc Hồ thì say sưa: Sở giao dịch 1 luôn là đơn vị thành viên đặc biệt nhất, không chỉ đó là một tập thể trẻ trung, sáng tạo, năng động hay một tập thể đoàn kết, thân thiện, hòa đồng. Cũng không chỉ là một đơn vị làm việc tận tâm, nghiêm túc, kỷ cương, cẩn trọng, mà còn là một tập thể mạnh mẽ, kế tiếp nhau, tự hào phát huy truyền thống của BIDV và xây dựng nên truyền thống riêng mang bản sắc của Sở giao dịch 1.

Trong số những người mà chị nhắc đến, theo lời giới thiệu của chị Vân Anh, tôi đã may mắn được anh Lê Đào Nguyên nhiệt tình tiếp chuyện. Có lẽ bởi anh sống, chèo lái con thuyền Sở 1 trong giai đoạn đặc biệt như thế nên gặp anh, chưa tàn hơi thuốc, những dòng ký ức như một bản năng được đánh thức, vừa chạm vào đã tuôn chảy...

Tháng 04/1997 – anh hồi tưởng: khi đang là Trưởng phòng Bảo lãnh Trụ sở chính, tôi bất ngờ được Ban Lãnh đạo BIDV giao nhiệm vụ Giám đốc Sở giao dịch 1, đây là lần đầu tiên được giao nhiệm vụ trực tiếp điều hành 01 đơn vị kinh doanh, cũng là lần đầu tiên Sở giao dịch 1 chính thức có Giám đốc chuyên trách. Lúc đó, trong đầu tôi đau đáu câu hỏi “Làm gì đây?”. Và việc đầu tiên là tôi bắt đầu học hỏi kinh nghiệm từ các anh chị Giám đốc các Chi nhánh BIDV như anh Hoàng Văn Khảo (Giám đốc Chi nhánh Nam Định) và anh Nguyễn Văn Phẩm (Giám đốc Sở Giao dịch 2). Anh Khảo nói: Cái cần nhất là sự đoan kết của tập thể. Còn anh Phẩm thì góp ý: Quan trọng là phải có “quy chế điều hành”. Những ý kiến này thật ngắn gọn và giản dị nhưng đến bây giờ tôi vẫn biết ơn các anh ấy.

Tôi cũng nhớ mãi ý kiến chỉ đạo của anh Nguyễn Văn Doãn, anh Trịnh Ngọc Hồ: Khởi đầu cho hoạt động kinh doanh và quyết định trong hoạt động kinh doanh là phải có vốn. Để hoàn thành tốt công tác huy động vốn chúng tôi đã cho thành lập thêm 01 Quỹ Tiết kiệm tại 38 Hàng Vôi. Với uy tín của BIDV và sự hấp dẫn của các sản phẩm huy động vốn của BIDV, cái sân nhỏ ở 194 Trần Quang Khải thời kỳ 1997 - 1998 luôn có rất đông khách hàng đến gửi tiền. Sở giao dịch 1 phải huy động các cán bộ của Hội sở chính tham gia với hàng chục bàn huy động vốn để đáp ứng nhu cầu gửi tiền của khách hàng. Cùng với nguồn vốn huy động từ các doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp có quan hệ tín dụng với Sở giao dịch 1 như Tổng Công ty Điện lực Việt Nam… nguồn vốn của Sở giao dịch 1 đã tăng trưởng nhanh chóng với tốc độ khoảng 60-70%/ năm.

Có vẻ như mọi sự rất xuôi chèo mát mái? Tôi cắt ngang dòng hồi tưởng của anh. – Không hẳn là vậy, anh trả lời. Thực ra, năm đầu tiên tôi về tiếp quản trên cương vị giám đốc, do chưa hề có chút kinh nghiệm kinh doanh nên năm 1997, Sở giao dịch bị lỗ 10 tỷ đồng. Năm 1998 tình hình cải thiện hơn. Và đến năm 1999 thì – nói đến đây, gương mặt anh trở nên ngời sáng: Sở GD 1 đã vươn lên trở thành chi nhánh được vinh danh hàng đầu của BIDV cả về qui mô và hiệu quả hoạt động, vượt qua cả chi nhánh Hà Nội và TP HCM vốn là hai chi nhánh gạo cội. Cái mệnh danh “quả đấm thép” của Chi nhánh cũng bắt đầu từ dấu mốc đó, Sở giao dịch trở thành đại diện về năng lực cạnh tranh của BIDV, với những đóng góp to lớn cho cả hệ thống.

Thành lập trong giai đoạn chuyển tiếp của BIDV, chuyển từ cấp phát sang thương mại, nhất là khi áp dụng tín dụng thương mại theo cơ chế thị trường, nên thời gian đầu, chúng tôi đã tỏ ra không ít bỡ ngỡ, lúng túng trong việc triển khai. Câu hỏi đặt ra thời bấy giờ là vấn đề Khách hàng – một trong những yếu tố then chốt quyết định sự thành công của hoạt động kinh doanh. Làm thế nào để hấp dẫn, lôi kéo khách hàng về phía mình? Làm thế nào để tăng năng lực dịch vụ, tăng khả năng cung cấp vốn? Tìm lời giải cho bài toán này, theo anh: một mặt tập trung vào công tác huy động vốn, mặt khác, phải nâng cao chất lượng tín dụng. Và để cạnh tranh, hút khách về phía mình, nguyên tắc kinh doanh của anh là: giá vốn rẻ, chất lượng tốt, không rủi ro. Muốn vậy, thời gian đầu, anh áp dụng chính sách lãi suất cho vay rất thấp. NIM giữa huy động và cho vay chỉ còn: 0,058%, một con số có thể xem như hoạt động không công!

Hữu xạ tự nhiên hương, khách hàng đến với Sở 1 ngày một đông, không chỉ bởi chính sách lãi suất hấp dẫn, mà cao hơn, họ tìm thấy ở Sở giao dịch một địa chỉ tin cậy. Ở đó, khách hàng sẽ được tư vấn kinh doanh, giúp quản lý dòng tiền, quản lý nguồn vốn, đảm bảo kinh doanh có lãi. Các dự án cho vay tiêu biểu thời kỳ đó là Thủy điện Yaly của EVN, Dự án Cáp quang của VNPT, Dự án cải tạo nhà máy nhiệt điện Uông Bí của Lilama, Dự án vay đầu tư thiết bị thi công đường 13 tại Lào của Cienco 18, sản xuất phụ tùng Honda của Kim khí Thăng Long đã đem lại uy tín và hiệu quả cao và tạo tiếng vang cho Sở giao dịch 1.

3. “Ôn cố là để tri tân”. Nhắc xưa là để thấy giá trị hôm nay đang có. Từ 35 con người và mô hình tổ chức gồm phòng cấp phát tín dụng, 2 quỹ tiết kiệm, phòng kế toán – giao dịch giản đơn buổi ban đầu ấy, từ biết bao bỡ ngỡ, khó khăn những ngày chập chững bước vào kinh tế thị trường ấy, Sở giao dịch 1 đã từng bước, từng bước, đồng tâm hiệp lực, không ngừng đổi mới, bứt phá để vươn lên làm “cánh chim đầu đàn”, “quả đấm thép”, hay “đơn vị chủ lực” như mệnh danh mà mọi người thường gọi khi nhắc đến BIDV.

Trên bệ phóng vững chắc ấy, trên nền tảng với nhiều lợi thế ấy, thì hài lòng với những gì đang có là một cách tụt hậu. Trở lại câu chuyện với đương kim Giám đốc Đoàn Việt Nam, anh chia sẻ: một trong những thách thức đối với anh khi về tiếp quản “cơ ngơi” bề thế, hiện đại này là làm thế nào để giữ vững và gia tăng những giá truyền thống tốt đẹp, tiếp tục tôn vinh và làm tỏa sáng thương hiệu “Sở giao dịch 1” hôm nay. Khi mà, năm 2016, là năm mà chi nhánh Sở giao dịch có mức độ hoàn thành kế hoạch kinh doanh ở mức thấp nhất trong 03 năm trở lại đây. Một số chỉ tiêu hoạt động chưa được như kỳ vọng của Ban Lãnh đạo BIDV. Khi mà, nhìn rộng ra, tình hình trong nước và trên thế giới diễn biến với nhiều sự bất ổn, khó lường. Việt Nam đang bước vào thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế một cách sâu rộng, mạnh mẽ. Tái cơ cấu ngành Ngân hàng đang bước vào giai đoạn quyết liệt hơn, triệt để hơn, theo đó, năm 2017 cũng là năm đầu tiên BIDV triển khai kế hoạch tái cơ cấu giai đoạn 2 với không ít tồn tại hạn chế đang chờ đợi...

Để tiếp tục duy trì vị thế ‘đầu đàn’ trong toàn hệ thống, theo Giám đốc Nam: cần phải đổi mới toàn diện dựa trên sự phân tích thấu đáo những kết quả đạt được cũng như những tồn tại hạn chế và bài học kinh nghiệm của năm 2016. Và, một trong những việc đầu tiên khi anh về tiếp quản điều hành là xây dựng một lộ trình kế hoạch cụ thể, rõ ràng: năm đầu làm gì? 5 năm tiếp làm gì? 10 năm thì ra sao?... Anh nói: mở rộng, phát triển nền khách hàng và gia tăng nền vốn là hai giải pháp cốt lõi nhất mà Sở giao dịch 1 sẽ tập trung triển khai trong kế hoạch 5 năm tới. Để phát triển nền khách hàng cần có sự chuyển hướng: giảm dần sự phụ thuộc vào số ít khách hàng lớn, gia tăng vào đối tượng khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa, khách hàng cá nhân, trên nền tảng ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại. Muốn vậy, một trăm phần trăm cán bộ nhân viên Sở giao dịch phải là một “đắc nhân tâm”, hiểu tâm lý khách hàng dựa trên đối tượng, tâm lý, giới tính, lứa tuổi... từ đó mà tìm ra phương cách “chăm sóc” phù hợp nhất.

Anh say sưa nói với tôi về những kế hoạch, những mục tiêu, những giải pháp để vực dậy một Chi nhánh vốn đã vững mạnh, ngày càng vững mạnh, vốn đã tiên phong, ngày càng tiên phong. Một trong những giải pháp mà tôi ấn tượng nhất đấy là bộ 6 nguyên tắc về các giá trị văn hóa và 7 hành vi lãnh đạo mà toàn bộ anh chị em Sở giao dịch 1 xây dựng nên, dựa trên nền tảng văn hóa BIDV, nhưng mang đậm dấu ấn khác biệt. Ở đấy qui định rất rõ ràng, cụ thể với nhân viên thì phải làm gì, với lãnh đạo thì phải ra sao? Một phương cách hành xử bình đẳng đến từ hai phía, lấy tiêu chí chất lượng công việc làm thước đo. Phải chăng đấy cũng chính là nét văn hóa riêng có của Chi nhánh – một tài sản vô giá làm nên động lực mới, nền tảng bứt phá mới của Sở giao dịch 1 hôm nay?

***

Nắng đã vắt sang bên này của tòa tháp Vincom. Nắng tháng Tư đầu mùa mỏng và nhẹ. Câu chuyện giữa tôi và Giám đốc Đoàn Việt Nam dường như khó có hồi kết khi trong anh đầy ắp những dự định, những khát khao về một trang mới của Sở giao dịch I trên hành trình đi vào tương lai chiếm lĩnh những tầng cao mới...và trước mắt tôi hiện lên hình ảnh bức trướng đỏ rực rỡ mà Chủ tịch HĐQT BIDV tặng Sở 1 vào dịp tháng 3/2016 nhân kỷ niệm 25 năm thành lập Sở với một chữ vàng nổi bật « ONE » - khẳng định một lần nữa vai trò và vị trí của Sở 1 – một trong những cánh chim đầu đàn trên bầu trời BIDV.

----

MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ SỞ GIAO DỊCH 1 QUA THỜI GIAN