Mạn đàm: Ngân hàng với 4 chữ T

Trong cơ chế thị trường, để tồn tại và phát triển trong điều kiện cạnh tranh vô cùng gay gắt, các doanh nghiệp đã tổng kết và rút ra nhiều bài học; điều người ta quan tâm đó là 4 chữ P và 4 chữ C trong kinh doanh:

4 chữ P: 1. Sản phẩm (Product); 2. Giá cả (Price); 3. Địa điểm; (Place); 4. Quảng cáo (Promotion)

Và 4 chữ C: 1. Tiêu chuẩn của khách hàng (Customer Value); 2. Giá cả (Costs); 3. Sự tiện lợi (Convenience); 4.Truyền thông (Communication)

Một doanh nghiệp muốn tồn tại lâu dài, muốn phát triển cần phải:

1. Rất hiểu vai trò của mình.

2. Biết tự điều chỉnh.

3. Biết chớp thời cơ.

4. Chịu chấp nhận ý tưởng mới.

Thiết nghĩ không cần phải phân tích và bình luận diễn giải nhiều về những kết luận trên mà thiên hạ trong cơ chế thị trường đã rút ra được.

Trong hoạt động của Ngân hàng trên lĩnh vực tiền tệ, tín dụng, thanh toán, các dịch vụ ngân hàng, qua kinh nghiệm của các ngân hàng thương mại trên thế giới, cũng như qua thực tế sông động của 10 năm đổi mới, với hệ thống ngân hàng, nhất là từ khi có 2 Pháp lệnh về ngân hàng 1990 đến nay; qua những bài học thành công cũng như sai lầm, thiếu sót, vấp ngã, đặc biệt thông qua hoạt động tín dụng của Ngân hàng ĐT&PT Việt nam từ năm 1990 trở lại đây cho phép chúng ta bước đầu rút ra bài học kinh nghiệm là:

Để tồn tại và phát triển lâu dài, để giữ vững vị thế và vai trò chủ đạo của mình trong đầu tư và phát triển, để tăng trưởng và hội nhập, trong quản trị điều hành các cấp cũng như trong xử lý giải quyết chuyên môn nghiệp vụ - trước hết là nghiệp vụ tín dụng, thanh toán, chúng ta cần hết sức quan tâm chú ý tới 4 chữ T, đó là: Tinh; Tính; Tình; Tỉnh.

1. Tinh.

- Có nghĩa là phải hết sức nhạy bén, năng động, thông minh, tháo vát.

- Phải rất rõ về vai trò vị trí của mình.

- Phải hiểu rất rõ môi trường, điều kiện của thị trường, của sản xuất, môi trường hành lang pháp lý, môi trường xã hội và tâm lý xã hội.

- Phải tinh thông, giỏi về nghiệp vụ về lĩnh vực mình phụ trách.

- Phải tranh thủ chớp thời cơ, khai thác và phát huy triệt để những nhân tố thuận lợi, tìm những giải pháp vượt qua khó khăn thử thách.

- Biết nhận xét đánh giá tình hình, đề ra những giải pháp và quyết sách kịp thời, nhạy bén, đúng đăc, đúng lúc, biết tự điều chỉnh sách lược, biết sử lý các biện pháp tình thế nhưng không vi phạm nguyên tắc và mục tiêu lâu dài.

2. Tính:

Trước hết là phải có tri thức, làm ăn, điều hành có bài bản, có tính toán , cân nhắc, có nhiều phương án so sánh. Không thể không tính toán, không thể làm theo kiểu nhiệt tình mà không có tri thức. Tính cái được, cái không được (cái mất), tính khả năng lạc quan (hiệu quả nhất), tính khả năng bi quan nhất (xấu nhất), dự tính, dự báo những tiềm ẩn rủi ro sẽ có, dự tính, dự báo những phương hướng và khả năng khôi phục.

Nghĩa là phải cân nhắc, tính toán, dự báo nhiều chiều - Tính toán một cách thông minh, khoa học, nhậy bén, hoàn toàn khác hẳn với kiểu tính toán bảo thủ, co cụm.

3. Tình:

Tinh và tính là hết sức cần thiết nhưng phải rất có tình, bởi vì bản chất của các hiện tượng kinh tế và hoạt động kinh doanh là mối quan hệ giữa người với người, nó phản ánh tính chất ưu việt của một xã hội, mọi hiện tượng kinh tế không thoát ly khỏi đời sống xã hội.

Tình trong hoạt động ngân hàng, trước hết là sự thể hiện nguyên tắc đạo đức trong nghiệp vụ kinh doanh ngân hàng; là thái độ văn minh của người có văn hoá; là ý thức, tinh thần, thái độ và phong cách phục vụ khách hàng. Và ngược lại, tình tạo được sự tín nhiệm, lòng tin của khách hàng với Ngân hàng. Cũng không nên hiểu theo nghĩa hẹp trong phạm vi giao tiếp, mà quan trọng hơn và cốt lõi hơn là Tình trong điều hành, Tình trong xử lý giải quyết công việc, tình trong việc xem xét, quyết đáp, xử lý các khoản vay, món vay, trong việc xử lý công nợ ..v.v..và v..v...

4. Tỉnh:

Trước hết theo nghĩa nôm na là tỉnh táo, tỉnh táo trước những cạm bẫy của cơ chế thị trường, tỉnh táo trước tiền bạc, trước những ham muốn tầm thường, tỉnh táo trước những cám dỗ đường mật.

Tỉnh táo khi tiếp cận, tìm hiểu, đánh giá năng lực, độ tín nhiệm của khách hàng, tỉnh táo khi thẩm định xem xét hiệu quả của các dự án, của khoản vay, khi thẩm định các hồ sơ, văn thư pháp lý, khi đưa vốn vay ra, khi kiểm tra việc sử dụng vốn vay, kể cả khi thu nợ gốc, thu lãi, khi xem xét quyết định giãn nợ, chuyển nợ quá hạn, khi xiết nợ khó đòi. v. v.

Nghĩa là trong bất cứ công việc gì cũng đòi hỏi một sự tỉnh táo, khiêm nhường; kể cả tỉnh táo trong việc được khen, chê...Dĩ nhiên tỉnh táo hoàn toàn đối lập với nghi kỵ và hoài nghi. Ở đây lại nói đến chữ tình, không phải xem xét theo phong cách của một vị quan toà mà là thái độ phong cách cẩn thận của sự cầu thị với tấm lòng chân thật, với chữ tình.

Thật khó có thể bình phẩm và diễn giải đầy đủ với tính phong phú muôn mặt đời thường mà lại rất liên quan đến hoạt động nghiệp vụ ngân hàng về 4 chữ T. Mong rằng được bạn đọc tham khảo và đóng góp.

(Bài viết đăng trong Bản tin Đầu tư Phát triển số 30, tháng 8/1998)

(*) Kinh Bắc: là 1 trong các bút danh sinh thời cố Chủ tịch Hội đồng Quản trị BIDV Nguyễn Văn Doãn dùng khi ông viết bài đăng trên bản tin Đầu tư - Phát triển của BIDV và thời báo Ngân hàng. Ngoài Kinh Bắc, ông còn dùng bút danh Hải Đăng.